Eigen woning

Veelgestelde vragen > Scheiding en eigen woning

Een echtscheiding met een koopwoning is vaak gecompliceerd. Hoe zit het met de hypotheek en met de verdeling van het huis? Hoe werkt het bij de beëindiging van een huwelijk in gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden, bij een samenleving of geregistreerd partnerschap? Op deze pagina geven we antwoord op de meest gestelde vragen rondom scheiden en een eigen huis.

Er spelen bij een echtscheiding verschillende zaken een rol wanneer u samen met uw ex-partner in een koophuis woont:
• Heeft één van beiden nog de wens om in de woning te blijven wonen?
• Welke verzekeringen of beleggingen zijn er aan de hypotheek gekoppeld?
• Is de woning eigendom van één van u of gezamenlijk bezit?
• Rest er nog een hypotheekschuld op de woning?
• Heeft de woning overwaarde?
• Hoe regelt u de zaken rondom de eigen woning en scheiding in uw belastingaangifte?

HYPOTHEEK
Wil één van u in de koopwoning blijven wonen? Dan is het de vraag of dat financieel haalbaar is. Om dat helder te krijgen, moet u al uw financiële zaken inzichtelijk hebben. Pas daarna weet u wat uw inkomen na de scheiding is en of u hiervan de hypotheek van de woning kunt betalen.

HYPOTHEEK AANVRAGEN
Zodra het duidelijk is hoeveel het inkomen na de scheiding bedraagt en hoeveel hypotheek er nodig is, kunt u proberen om bij de bank of verzekeraar de hypotheek op uw naam te zetten of een nieuwe hypotheek af te sluiten. De Scheidingsplanner Amsterdam & Amstelveen kan u hierbij helpen.

VOORLOPIG IN DE WONING WILLEN BLIJVEN WONEN
Voor de tijdelijke situatie kunt u onderling afspreken wie voorlopig in de woning blijft. Als u hier samen niet uit komt, dan kunt u een voorlopige voorziening aan de rechter vragen voor het gebruik van de woning.

WONING VERKOPEN
Wanneer u en uw ex-partner beiden niet in de woning wil blijven wonen, dan kunt u de woning verkopen. Voor de verkoop kunt u een makelaar inschakelen.

HUURHUIS
Woont u in een huurhuis? Ook dan speelt de vraag wie er in de huurwoning mag blijven wonen. Vooral als u beiden in het huurcontract vermeld staat.

OVERDRACHTSBELASTING
U bent in principe geen overdrachtsbelasting verschuldigd als u uw ex-partner uitkoopt. Overdrachtsbelasting kan wel een rol spelen als:
• U heeft samengewoond
• U gehuwd was onder huwelijkse voorwaarden
• De woning geen gemeenschappelijk eigendom is

De hypotheek is vaak een complex onderwerp bij een echtscheiding. Welke levensverzekeringen of beleggingsrekeningen zijn gekoppeld aan de hypotheek? En hoe ziet de hypotheek eruit?

Of er over- of onderwaarde in het huis zit kan bepaald worden als duidelijk is hoe de hypotheek is opgebouwd. Wil één van beiden in het huis blijven wonen, dan moet daarna beoordeeld worden of die partner dat kan betalen. Maar ook of de geldverstrekker instemt met de wijzigingen die hiervoor nodig zijn.

SPAAR- OF BELEGGINGSREKENING
Een hypotheek is over het algemeen meer dan alleen een geldlening. Er zijn meestal één of meerdere andere producten aan de hypotheek gekoppeld, zoals een levensverzekering en/of een beleggings- of spaarrekening om een geldbedrag bij elkaar te sparen om later uw hypotheek mee te kunnen aflossen. Ook deze bijkomende zaken moet u goed regelen als u gaat scheiden.

Over het algemeen is het niet zinvol om de levensverzekering van uw ex-partner te behouden. Het is een ander verhaal als u afhankelijk bent van de kinder- of partneralimentatie die uw ex-partner aan u betaalt. In dit geval kan het wel nuttig zijn om een verzekering te hebben, zodat bij het overlijden van uw ex-partner geld voor u beschikbaar komt. U kunt de afkoopwaarde bij de verzekeraar opvragen. En is er al vermogen op de spaar- en/of beleggingsrekening opgebouwd? Dan moet u dat verdelen.

Bent u samen eigenaar van de woning, dan is de volgende stap het bepalen van de waarde van de woning. Door het laten uitvoeren van een taxatie weet u wat de woning waard is.

OVERWAARDE VAN DE WONING
De woning heeft een overwaarde als de woning meer waard is dan de hypotheekschuld die eraan verbonden is. U moet samen met uw ex-partner dit bedrag aan overwaarde delen.

MINDERWAARDE OF ONDERWAARDE VAN DE WONING
Er sprake is van een minder- of onderwaarde als de woning minder waard dan de hypotheekschuld. In dit geval is de schuld hoger dan de waarde van het huis. Deze schuld moet u samen delen.

WAARDE KAPITAALVERZEKERING OF BELEGGINGSREKENING AAN HYPOTHEEK BEPALEN 
Misschien is er aan uw hypotheek een spaardepot, een kapitaalverzekering of een beleggingsrekening gekoppeld. Een financieel adviseur kan voor u uitzoeken hoe dit bij u geregeld is. Afhankelijk van hoe lang u uw hypotheek al heeft, heeft het spaardepot, de kapitaalverzekering of beleggingsrekening of spaardepot een bepaalde waarde opgebouwd. Heeft u samen de hypotheek afgesloten, moet de waarde van deze producten gedeeld worden.

Als u en uw partner gaan scheiden, worden niet alleen de bezittingen maar ook de schulden verdeeld. En er zijn meer dingen te verdelen dan u meestal denkt zoals onder meer:
• De hypotheekschuld van een koopwoning
• De mogelijke overwaarde van de koopwoning
• Tegoeden op bank- en spaarrekeningen
• Uw inboedel
• De waarde van een eigen onderneming
• Opgebouwd kapitaal in levensverzekeringen
• De auto
• Boot en/of caravan
• Opgebouwd pensioen
• Tweede woning
• Enzovoorts

HOE VERDELEN?
Hoe de verdeling plaatsvindt, kunt u over het algemeen zelf regelen. Deze verdeling is goed als u zich er beiden in kunt vinden. Maar let op: als de verdeling ongelijk is, kan dat fiscale gevolgen hebben. Bijvoorbeeld dat één van beiden misschien schenkingsrecht moet betalen. Komt u er samen niet uit, dan kunt u de wettelijke richtlijnen volgen.

Ook uw samenlevingsvorm is van toepassing op de verdeling. Meer informatie hierover vindt u in de veelgestelde vragen:

• Hoe is de verdeling als u een geregistreerd partnerschap heeft?
• Hoe is de verdeling als u met elkaar samenwoonde?
• Eigen huis en huwelijkse voorwaarden

De wijze waarop u heeft samengeleefd, is bepalend voor de van toepassing zijnde wettelijke richtlijnen. Als u met elkaar heeft samengewoond, dan is de verdeling afhankelijk of u wel of geen samenlevingscontract heeft.

MET SAMENLEVINGSCONTRACT
U kunt samen de bezittingen en schulden verdelen zoals is vastgelegd in het samenlevingscontract.

ZONDER SAMENLEVINGSCONTRACT
De gezamenlijke bezittingen kunnen naar eigen inzicht verdeeld worden. Hou er wel rekening mee dat als de verdeling ongelijk is, dit wel fiscale gevolgen kan hebben. Eén van beiden kan wellicht met schenkingsrecht te maken krijgen.

De manier waarop u met elkaar heeft samengeleefd, is bepalend voor de wettelijke richtlijnen die van toepassing zijn. Hoe de verdeling plaatsvindt, is afhankelijk van de manier waarop u met elkaar gehuwd bent, in gemeenschap van goederen of met huwelijkse voorwaarden.

IN GEMEENSCHAP VAN GOEDEREN
Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen hebben u en uw ex-partner ieder recht op de helft van alle bezittingen, onder aftrek van de schulden.

MET HUWELIJKSE VOORWAARDEN
Bij een huwelijk met huwelijkse voorwaarden, hangt het van de voorwaarden af wie welke bezittingen krijgt. En ook welke waarde eventueel verrekend moet worden. Voor de bezittingen en schulden waar u samen met uw ex-partner al eerder afspraken over heeft gemaakt en die ook zijn vastgelegd in de huwelijkse voorwaarden, houdt u zich aan die afspraken.

De wijze waarop u heeft samengeleefd, is bepalend voor de van toepassing zijnde wettelijke richtlijnen. De verdeling  is afhankelijk van wat voor soort geregistreerd partnerschap u heeft: met of zonder voorwaarden.

MET PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN
Bij een geregistreerd partnerschap met voorwaarden, is in de voorwaarden vastgelegd wie welke bezittingen krijgt. En welke waarde misschien verrekend moet worden. U houdt zich aan de afspraken voor de bezittingen en schulden waar u samen met uw ex-partner al eerder afspraken over heeft gemaakt en die zijn vastgelegd in de notariële voorwaarden.

ZONDER PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN
Heeft u een geregistreerd partnerschap zonder voorwaarden, dan hebben u en uw ex-partner ieder recht op de helft van alle bezittingen. U bent beiden ook aansprakelijk voor de helft van de schulden.

Het is situatieafhankelijk hoe het zit met de belastingaangifte. Hieronder staan de verschillende situaties uitgelegd.

U BLIJFT IN DE WONING WONEN DIE VAN UW EX-PARTNER IS
Als u in de woning van uw ex-partner blijft wonen, dan kan uw ex-partner de woning nog 24 maanden als zijn/haar eigen woning beschouwen. U dient het eigenwoningforfait te zien als ontvangen alimentatie en moet dit invullen onder ‘andere inkomsten’ (Box 1) bij uw aangifte inkomstenbelasting. Uw ex-partner vult op zijn/haar aangifte het eigenwoningforfait in en kan de betaalde hypotheekrente volledig aftrekken. Verder kan uw ex-partner het eigenwoningforfait zien als betaalde alimentatie en in zijn/haar aangifte opgeven als aftrekpost.

Na twee jaar kan uw ex-partner de betaalde hypotheekrente niet meer aftrekken. De woning verhuist voor de belastingaangifte naar Box 3, waar uw ex-partner de volle waarde van de woning onder aftrek van de eventuele hypotheekschuld dient aan te geven. Verder kan uw ex-partner het eigenwoningforfait nog steeds zien als betaalde alimentatie en in zijn/haar aangifte opgeven als aftrekpost. U dient het eigenwoningforfait nog steeds te zien als ontvangen alimentatie en moet dit invullen onder ‘andere inkomsten’ (Box 1) bij uw aangifte inkomstenbelasting.

U BLIJFT IN DE WONING WONEN DIE VAN U GEZAMENLIJK IS
Als u in de woning blijft wonen die van u en uw ex-partner is, dan geven u en uw ex-partner ieder 50% van het eigenwoningforfait aan als inkomsten uit eigen woning. U geeft zijn/haar deel van het eigenwoningforfait op als ontvangen alimentatie. Uw ex-partner kan zijn/haar deel van het eigenwoningforfait opgeven als betaalde alimentatie. Betalen u en uw ex-partner ieder de helft van de hypotheekrente, dan kunt u dit gewoon aftrekken. En uw ex-partner ook.

Na 24 maanden (vanaf het moment dat uw ex-partner uit de woning vertrokken is) verandert de situatie. Nu ‘verhuist’ het aandeel van uw ex-partner in de woning voor de belastingaangifte naar Box 3, waar uw ex-partner zijn/haar aandeel in de waarde van de woning onder aftrek van zijn/haar aandeel in de eventuele hypotheekschuld dient aan te geven. Uw ex-partner kan zijn of haar deel in het eigenwoningforfait nog steeds zien als betaalde alimentatie en in zijn of haar aangifte opgeven als aftrekpost. Voor u blijft uw helft van de hypotheekrente gewoon aftrekbaar.

U BLIJFT IN UW EIGEN WONING WONEN
Als u in de woning blijft wonen die van u is, dan blijft de fiscale situatie ongewijzigd ten opzichte van voor de scheiding. U geeft het eigenwoningforfait aan als inkomsten uit eigen woning. De betaalde hypotheekrente kunt u volledig aftrekken.

Hoe u de betaalde hypotheekrente en het eigenwoningforfait op uw belastingaangifte dient op te nemen wanneer de woning verkocht wordt, hangt af van of u:
• Uw ex-partner eigenaar van de woning is: uw ex-partner kan de betaalde hypotheekrente aftrekken en het eigenwoningforfait invullen, als u of uw ex-partner zolang in de woning woont
• Samen met uw ex-partner eigenaar van de woning bent: u kunt ieder de helft van de betaalde hypotheekrente aftrekken en ieder de helft van het eigenwoningforfait invullen, als u of uw ex-partner zolang in de woning woont
• Alleen eigenaar van de woning bent: u kunt zelf de betaalde hypotheekrente aftrekken en zelf het eigenwoningforfait invullen, als u of uw ex-partner zolang in de woning woont

Als de verkoop van de woning langer op zich laat wachten, kan de renteaftrek na een bepaalde periode vervallen voor degene die niet meer in het huis woont. In de wet is hier een termijn van 24 maanden voor opgenomen, gerekend vanaf het moment dat deze partner de woning verlaten heeft.

WAT ALS U DE WONING VAN UW EX-PARTNER KOOPT?
Vanaf het moment dat de woning van u is, kunt u zelf de betaalde hypotheekrente aftrekken en het eigenwoningforfait invullen. Voor de verkoop is de situatie ‘U blijft in de woning wonen die van uw ex-partner is’ (link naar volgende artikel) van toepassing.

BIJLEENREGELING
U moet ook nog rekening houden met de bijleenregeling. Dit betekent dat u de overwaarde die vrijkomt bij de verkoop van uw woning, weer moet investeren in een eventuele nieuwe koopwoning. Doet u dit niet, dan mag u over het leningbedrag ter grootte van die overwaarde de hypotheekrente niet aftrekken.

OVERDRACHTSBELASTING
In principe bent u geen overdrachtsbelasting verschuldigd als u uw ex-partner uitkoopt. Overdrachtsbelasting kan wel een rol spelen als u samenwoonde of gehuwd was onder huwelijkse voorwaarden en de woning geen gemeenschappelijk eigendom is.

De tweede woning van u en uw ex-partner, al dan niet in het buitenland, valt ook onder de te verdelen goederen als de woning gemeenschappelijk eigendom is. Wil één van beiden de tweede woning houden, dan kunt u afspraken maken over de waarde. Daarna kunt u bekijken of het haalbaar is om de woning te houden. Het alternatief is de woning te verkopen, zodat het geld verdeeld kan worden.

WONING VOOR EIGEN GEBRUIK
Als de vakantiewoning alleen door u en uw ex-partner werd gebruikt, zijn er verder weinig bijzonderheden naast het vaststellen van de waarde van de vakantiewoning.

WONING ALS BELEGGINGSOBJECT
Werd de woning ook verhuurd? In dat geval is de woning een bron van inkomen en telt zodanig mee bij het bepalen van de partner- en/of kinderalimentatie.

Waarom de Scheidingsplanner Amsterdam & Amstelveen

Burt Tenhof van Noorden | Scheidingsplanner Amsterdam & Amstelveen

 

 

 

 

Wij bieden u een totaaloplossing voor elke scheiding. Dus wat uw verhaal ook is, wij hebben altijd een aanpak die bij u past. Daarnaast zijn wij anders dan anderen. Wij regelen uw scheiding niet alleen juridisch, maar juist ook op financieel én fiscaal gebied. Hiervoor hebben wij alle kennis zelf in huis en dat maakt onze aanpak uniek. Wij gaan dus een stap verder dan een advocaat of mediator tegen een concurrerende prijs.

Lees verder

Gratis scheidingsboekje

Wilt u weten wat er allemaal bij een scheiding komt kijken? Vraag dan ons gratis scheidingsboekje aan. In ons boekje vindt u alle informatie in heldere en duidelijke taal beschreven. 
Bestel hier uw gratis exemplaar.

Meer weten of een afspraak maken?

Bel 020 – 345 33 01 of vul uw gegevens in en wij nemen direct contact met u op.

* Graag invullen

Scheidingsplanner Amstelland

Scheiden in Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Duivendrecht, Ouderkerk aan de Amstel en Uithoorn.

Volg ons op:

Facebook
GOOGLE
LinkedIn
YouTube
Twitter

Meer weten?

Bel 020 - 345 33 01 voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.